Vochtplek op het plafond: zo vind je de oorzaak

Een lek gedraagt zich anders

Opstijgend vocht en condensatie bouwen zich traag op en blijven op dezelfde plekken. Een lek niet. De vlek verschijnt plots, soms op een plek waar nooit iets was, en wordt groter zolang er water bijkomt. Vaak heeft ze een bruine of gele rand: water neemt kalk en vuil mee uit het plafond en laat dat aan de rand achter als het opdroogt.

Water loopt ook niet altijd recht naar beneden. Het volgt een balk, een leiding of de helling van een vloer, en komt soms een eind verder door. De plek waar je de vlek ziet, is dus niet altijd de plek van het lek.

Waar zit de vlek?

De plaats geeft de eerste aanwijzing:

• Onder een badkamer of toilet: een lekkende afvoer, een slechte aansluiting van bad of douche, of kitvoegen die water doorlaten.
• Op de bovenste verdieping: het dak, een dakraam, de aansluiting rond een schoorsteen of een verstopte goot.
• Langs een buitenmuur, onder een raam: water dat via de dorpel, het raam of de gevel binnenkomt.
• Onder of naast de keuken: een lek bij de vaatwasser, de spoelbak of een leiding in de muur.
• In een appartement: vaak bij de buren boven je, of in een gemeenschappelijke leiding.

Wat de vorm van de vlek zegt

• Een ronde kring met een bruine rand: water dat van één punt komt en telkens opnieuw opdroogt. Typisch voor een druppellek of een afvoer.
• Een lange, smalle strook: water dat langs een balk of leiding loopt. Het lek zit vaak aan één uiteinde.
• Een vlek bovenaan in een hoek, tegen de buitenmuur: denk aan de goot, de dakrand of de aansluiting van het dak.
• Een grote, vage, grijze zone zonder rand: vaker condensatie dan een lek.
• Bladderende verf of opgezwollen pleister zonder duidelijke vlek: soms een oud lek dat al opgedroogd is, maar zouten heeft achtergelaten.

Wanneer wordt ze groter?

Het moment zegt nog meer dan de plaats:

• Na een douche of bad: bijna zeker de badkamer. Test de onderdelen apart: eerst enkel de afvoer met een emmer water, dan de douche met de straal op de vloer, daarna tegen de wanden, en het bad apart. Zo zie je welk deel lekt.
• Na regen, zeker met wind: het dak, de goot of de gevel. Wordt de plek erger na slagregen tegen één gevel, lees dan over doorslaand vocht in de gevel.
• Altijd, ook bij droog weer: een leiding onder druk. Draai alle kranen dicht en kijk of je watermeter blijft draaien. Doet hij dat, dan lekt er ergens water.
• Enkel in de winter, op de bovenste verdieping: dat kan condensatie onder het dak zijn in plaats van een lek. Dan helpt beter verluchten, en lees je best over schimmel voorkomen bij condensatie.

Wie lost wat op?

Een lek dichten is zelden werk voor een afwerker. Laat je dus niet wijsmaken dat een nieuwe verflaag volstaat.

• Een lekkende leiding of afvoer: een loodgieter.
• Een dak, dakraam of goot: een dakwerker.
• Een lek bij de buren of in een gemeenschappelijk deel: de buren of de syndicus.
• Kitvoegen in de badkamer of rond ramen: die vervangen wij zelf. Een scheurtje in de kit naast het bad is een van de meest voorkomende oorzaken van een vlek in het plafond eronder. Meer daarover bij badkamer kitten.

ALPI helpt je de oorzaak te vinden en zegt je eerlijk wie de bron het best aanpakt. Pas als het lek dicht is, heeft herstel zin.

Wat je ondertussen doet

• Draai bij een lekkende leiding de hoofdkraan dicht.
• Loopt er water langs een lamp of stopcontact, schakel die kring dan uit in de zekeringkast.
• Zet een emmer onder druppels en haal spullen weg.
• Neem foto's met de datum erbij: voor je verzekeraar, en om te zien of de vlek groeit.
• Trek met potlood een lijn langs de rand van de vlek. Zo zie je meteen of ze nog groter wordt nadat het lek hersteld is.

Wat er daarna met het natte plafond moet gebeuren, lees je in waterschade aan je plafond herstellen.

Na het lek: eerst drogen, dan afwerken

Een plafond of muur die nat is geweest, moet volledig droog zijn voor je herstelt. Te snel schilderen sluit vocht op, en de bruine rand slaat door gewone muurverf heen. Daarom komt er op zo'n vlek eerst een isolerende grondlaag. Pleister dat los zit of gyproc dat doorhangt, wordt vervangen. Bij acute schade is spoedherstel het startpunt.

Zie je een vlek die groeit?

Stuur een foto via WhatsApp, met wat er boven de plek ligt en wanneer je ze voor het eerst zag. Is het lek gestopt, plan dan een gratis plaatsbezoek. ALPI uit Beringen bekijkt wat er hersteld moet worden.